وضعیت حقوقی انتقال‌گیرنده در اموال مشمول شرط حفظ مالکیت، (1394)، مطالعات حقوق خصوصی دانشگاه تهران

وضعیت حقوقی انتقال‌گیرنده در اموال مشمول شرط حفظ مالکیت

مطالعات حقوق خصوصی دانشگاه تهران

مقاله 3، دوره 45، شماره 2، تابستان 1394، صفحه 187-206  اصل مقاله (215.05 K)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jlq.2015.54444
نویسندگانمهراب داراب پور   ¹؛ محمد داراب پور²¹
استاد گروه حقوق خصوصی دانشکدۀ حقوق دانشگاه شهید بهشتی
²کارشناس ارشد گروه حقوق محیط زیست دانشکدۀ حقوق دانشگاه شهید بهشتی

چکیده  

گاهی حق مالکیت مالکان که در هنگام انتقال اموال برای خود ذخیره کرده‌اند تا در عوض آن به سایر مطالبات و حقوق خود برسند، با حق منتقل‌الیه باحسن‌نیت که تمامی معوض را پرداخت کرده است، در تعارض قرار می‌گیرد. سیستم‌های مختلف حقوقی برای برتری یکی از دو زیان‌دیده در معاملات بر دیگری، فلسفۀ خاص خود را دارند. در تحلیل این حقوق، بیشتر آثار اجتماعی و اقتصادی آن مورد نظر قرار می‌گیرد. مالک برای حفظ حقوق خود شرط ذخیرۀ مالکیت می‌کند، ثالث عوض را به انتقال‌گیرنده می‌پردازد و مورد معامله را به تصرف خود درمی‌آورد تا از ادعای دیگران در امان باشد. حفظ یکی از این حقوق با بقای دیگری در تعارض آشکار است. در خصوص این موضوع دو دیدگاه متفاوت وجود دارد: دیدگاه نخست از آنِ اصول‌گراهای سنتی است که به «لایحل مال امرء الّا بطیبه نفس منه» متمسک می‌شوند و پاسخ قاطعی به بی‌حقی ثالث باحسن‌نیت می‌دهند؛ به هر قیمتی که می‌خواهد تمام شود. و دیدگاه دوماز آنِ عرف‌گراهای طرف‌دار کارآمدی اقتصادی است که تمایل شدیدی به حمایت از ثالث باحسن‌نیت و چرخش خدمات و پول و بهبود نسبی وضعیت معیشتی مردم دارند. هدف این پژوهش، تبیین فلسفی این تمایلات در تجارت بین‌الملل و رفع این سوء برداشت است که حمایت از مالک قلع مادۀ نزاع می‌کند؛ درحالی که درواقع حمایت از مالک اولیه منشأ ایجاد بسیاری از دعاوی و درگیری‌های فراوان میان انتقال‌گیرندگان و دیگران است که نمی‌توان برای آن توجیه اجتماعی و اقتصادی ارائه کرد.

کلیدواژه‌ها: تأجیل؛ اصول‌گرایی؛ تحفظ مالکیت؛ توسعه؛ حسن‌نیت ثالث؛ رشد؛ شروط تعلیقی؛ کارایی اقتصادی

مراجع

ارزیابی شیوه‌های تعیین خسارت در چارچوب قواعدحقوقی؛ نگاهی بر دعاوی بین‌المللی نفت و گاز، (1393)، مطالعات حقوق خصوصی دانشگاه تهران

ارزیابی شیوه‌های تعیین خسارت در چارچوب قواعدحقوقی؛ نگاهی بر دعاوی بین‌المللی نفت و گاز

مطالعات حقوق خصوصی

مقاله 5، دوره 44، شماره 4، زمستان 1393، صفحه 545-563  اصل مقاله (297.6 K)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jlq.2014.53339

نویسندگان

مهراب داراب پور   1؛ محمد علیخانی2

1دانشیار گروه حقوق دانشگاه شهید بهشتی

2دانشجوی دکتری حقوق نفت و گاز دانشکدۀ حقوق دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

حق طرح دعوی برای مطالبۀ خسارت و حتی استحقاق دریافت خسارت، به معنای دریافت قطعی خسارت نیست. گاهی شیوۀ ارزیابی، میزان خسارت قابل مطالبه را بسیار کاهش می‌دهد. بنابراین، همیشه پس از موضوع استحقاق برای جبران خسارت، بحث ثانوی ارزیابی آن، به‌ویژه در دعاوی بین‌المللی ملی کردن، از جمله مصادرۀ دارایی‌های شرکت‌های بین‌المللی نفتی، ظهور پیدا می‌کند. زیان‌دیدگان در پی افزایش و عاملان زیان در صدد کاهش آن برمی‌آیند. گاهی در ارزیابی‌ها قضیۀ هستی و نیستی خسارت برای شرکت‌های اطراف دعاوی مطرح می‌شود. همین امر باعث می‌‌گردد تا در این پژوهش برای حصول راه حلی عادلانه و منصفانه در خسارات، بر اساس فاکتور‌های موجود و رویه‌های داوری، شیوه‌های ارزیابی تحلیل شود و طرفین دعوی نیز با توجه به مزایا و معایب شیوه‌های مختلف ارزیابی بتوانند دورنمای روشن‌تری را از نتایج دیوان داوری به‌دست آورند.

کلیدواژه‌ها

: دعاوی بین‌المللی؛ شیوه‌های ارزیابی خسارت؛ قواعد حقوقی جبران خسارت؛ مصادرۀ اموال و قراردادها؛ نفت و گاز

مراجع

الف) فارسی: داراب‌پور، مهراب (1379)، مطالعۀ تطبیقی ایفای عین تعهد، مجلۀ تحقیقات حقوقی دانشگاه شهید بهشتی، شمارۀ 30-29. داراب‌پور، مهراب و غنی‌زاده بافقی، مریم (1391)، فلسفۀ قاعدۀ مقابله با خسارت، مجلۀ تحقیقات حقوقی دانشگاه شهید بهشتی، شمارۀ 57. داراب‌پور، مهراب (1391)، قواعد عمومی حقوق تجارت و معاملات بازرگانی، چاپ اول، انتشارات جنگل. داراب‌پور، مهراب (1391)، خسارات تنبیهی، مجلۀ دانشگاه علوم قضایی. صفایی، سید حسین (1389)، حقوق مدنی، جلد دوم، قواعد عمومی قراردادها، چاپ یازدهم، نشر میزان. کاتوزیان ناصر (1387)، حقوق مدنی، قواعد عمومی قراردادها، جلد چهارم، چاپ پنجم، انتشارات شرکت سهامی انتشار. موحد، محمدعلی (1384)، درس‌هایی از داوری‌های نفتی، ملی کردن و غرامت، چاپ اول، نشر کارنامه. ب) خارجی: Aaron Larson, 2011, Damage evaluation and assessment. Abdala, Manuel A., 2009, Key Damage Compensation Issues in Oil and Gas International Arbitration Cases, American University International Law Review, Volume 24, Issue 3. Abdala, Manuel A., Spiller, Pablo T. and Sebastian Zuccon, 2007, Chorzow’s Compensation Standard As Applied In ADC v. Hungary, Oil, Gas and Energy Law Intelligence, Vol. 5, Issue. 3. Abdala, Manuel A., Spiller, Pablo T., 2007, Damage Valuation of Indirect Expropriation in International Arbitration Cases, Oil, Gas and Energy Law Intelligence, Vol. 5, Issue. 3. Alqurashi, Zeyad A., 2005, International Oil & Gas Arbitration, OGEL Special Study-Vol. 3. Bishop, R. Doak, and Crawford, James and Reisman, W. Michael, 2005, Foreign Investment Disputes Cases, Material and Commentary, Kluwer Law International. C.F.Amerasinghe, 1993, Some Aspects of the Quantum of Compensation Payable Upon Expropriation, American Society International Law Proceedings. Deutsch, Richard D., 2007, An ICSID Tribunal Values Illegal Expropriation Damages from Date of the Award: What Does This Mean for Upcoming Expropriation Claims? A Case note and Commentary of ADC v. Hungary, Oil, Gas and Energy Law Intelligence, Vol. 5, Issue. 3. Hickey, Denys, 2012, Damages in Oil & Gas Arbitrations, Sixth Regional Arbitration Institutes Forum Conference, Bali, Indonesia. Knull III, William H, Scott T Jones, Timothy J Tyler and Richard D Deutsch, 2007, Accounting for Uncertainty in Discounting Cash Flow Valuation of Upstream Oil and Gas Investments, Journal of Energy & Natural Resources Law, Vol. 25, No. 3. Kantor, Mark, 2007, Valuation for Arbitrators: Uses and Limits of the Adjusted Book Value Method in Energy-Related Disputes, Oil, Gas and Energy Law Intelligence, Vol. 5, Issue. 3. McGregor, Harvey, 2003, McGregor on Damages, Sweet & Maxwell, London. McKendrick, Ewan, 2005, Contract Law, Oxford University Press. M.Sornarajah, 2007, The International Law on Foreign Investment, Second Edition, Cambridge University Press. Ribeiro, Robert, 2005, Commercial Litigation: Damages and Other Remedies for Breach of Contract, Thorogood Publishing Ltd. Reisman, W. Michael and Sloane, Robert D., 2004, Indirect Expropriation and its Valuation in the BIT Generation, Faculty Scholarship Series. Paper 1002.http://digitalcommons.law.yale.edu/fss_papers/1002S. Ronen Avraham, Zhiyong Liu, 2009, Private information and the option to not sue: A Re-evaluation of contract remedies, University of Texas Law, Law and Econ Research Paper no. 178. Saidov, Djakhongir, 2008, The Law of Damages in International Sales, The CISG and other International Instruments, Hart Publishing. Senechal, Thierry, 2007, Dealing with Uncertainty: Discounted Cash Flow (DCF) Versus Adjusted Present Value (APV), Oil, Gas and Energy Law Intelligence, Vol. 5, Issue. 3. Serkin, Christopher, 2005, The Meaning Of Value: Assessing Just Compensation For Regulatory Takings, Northwestern University Law Review, Vol. 99, No. 2. Street, Harry, 1962, Principles of the Law of Damages, Sweet & Maxwell, London. Yves Derains, Richard H Kreindler, 2006, Evaluation of Damages in International Arbitration, Dosseirs of the ICC Institute of world business law, international chamber of commerce, the world business organization.

سیف و شروط خلاف مقتضای استاندارد آن، (1392)، پژوهش حقوق خصوصی، دانشگاه علامه طباطبایی

سیف و شروط خلاف مقتضای استاندارد آن

تاثیر عدم قابلیت پیش بینی در روند اجرایی قراردادهای تجاری، (1392)، مجله‌ی تحقیقات حقوقی، دانشگاه شهید بهشتی

فلسفه قاعده مقابله با خسارات، (1391)، مجله‌ی تحقیقات حقوقی، دانشگاه شهید بهشتی

فلسفه قاعده مقابله با خسارات

تعهدات دولت‏ها در پیشگیری و جبران خسارت ناشی از حوادث اتمی، (1390)، مجله حقوقی بین المللی

تعهدات دولت‏ها در پیشگیری و جبران خسارت ناشی از حوادث اتمی

حقوق مکتسبه متصرفین در موقوفه ها، (1390)، فصلنامه دیدگاه‌های حقوق قضائی، دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، قوه قضائیه

حقوق مکتسبه متصرفین در موقوفه ها

نویسنده: داراب پور، مهراب؛، ، زمستان 1390 – شماره 56 ISC (40 صفحه – از 43 تا 82)

• دریافت اصل مقاله

فصلنامه دیدگاه‌های حقوق قضائی،  » زمستان 1390  شماره56

یکی از عمده ترین مسائلی که در حوزه عملی وقف مبتلی به دادگاهها و محل نیاز مبرم حقوقدانان از جمله قضات محترم و وکلای گرامی دادگستری می باشد، مساله حقوق مکتسبه ثالث در مقابله با مالکیت بر عین موقوفه و مالکیت بر منافع و حق انتفاع است. علمای حقوق و قضات دادگاههای عالی نیز گاهی از این مهم به طور کامل غافل مانده و اثرات آن را مد نظر نداشته اند. برای روشن شدن این حقوق مکتسبه، لازم است اولا تحقیقی صورت پذیرد که مالک مال موقوفه چه کسی است. پس از شناخت مالک، حقوقی که ممکن است له یا علیه او اعمال شود، مشخص خواهد شد. بررسی تئوری های چهارگانه مالکیت موقوفه در حدیث و فقه و عرف و قانون، راه را برای شناخت حقوق و تکالیف اشخاص ثالث در موقوفه(حقوق مکتسبه) می گشاید. تحقیق در حق اولویت متصرفین و مستاجرین در این اموال با بررسی شیوه ایجاد، حیطه آن، مستندات قانونی و نحوه سلب این حق، باعث روشن شدن هر چه بیشتر حقوق مکتسبه می گردد. این مقاله با شناخت مالک موقوفه و تجزیه و تحلیل حق اولویت ثالث، علاوه بر انفتاح طرق حل اختلافات در خصوص ایجاد، اعمال و ادامه حقوق مکتسبه و عدم تعارض آن با ابطال فروش اسناد رسمی موقوفه، مقاصد وقف از یک طرف و حقوق مکتسبه را از طرف دیگر، در دو کفه ترازوی صلاح و نفع اقتصادی می گذارد و می کوشد تا راه حلی برای جلوگیری از ادامه عدم تعادل دو کفه ترازو پیدا شود. راه حل رفع مشکلات مرتبط با حقوق مکتسبه و تعادل آن با مقاصد وقف را باید با مطالعه متن مقاله جستجو کرد.

کلیدواژه ها : مالکیت ،متصرف ،موقوفه ،بیع موقوفه ،مستاجر ،حق مکتسبه ،اهداف وقف

مسؤولیت مدنی بین المللی دولت ها در پروتکل ایمنی زیستی کارتاهینا، (1389)، پژوهشنامه حقوق کیفری، دانشگاه گیلان

مسؤولیت مدنی بین المللی دولت ها در پروتکل ایمنی زیستی کارتاهینا

پژوهشنامه حقوق کیفری، دانشگاه گیلان، دوره 1، شماره 1، پاییز و زمستان 1389، صفحه 41-71

•  اصل مقاله 309.24 K

نویسنده : مهراب داراب پور
چکیده

پروتکل ایمنی زیستی کارتاهینا، برای تکمیل کنوانسیون تنوع زیستی در ژنوایه 2000 تصویب و سپس در کشور های عضو، از جمله ایران، به مرحله اجرا درآمده است. به طور طبیعی نه در کنوانسیون و نه در پروتکل آن، امکان توافق بر همه مسائل مبتلی به نبود. یکی از موضوعات بسیار بحث برانگیز که بررسی آن به آینده موکول شد، مسأله مسؤولیت و طرق جبران خسارت بود که در ماده 27 پروتکل مذکور جلوه خاصی پیدا کرده است. دیدگاههای متفاوتی که در بین حقوقدانان کشورمان از این ماده پیدا شده، موجب بروز اختلاف نظرهای فاحشی می گردد که یافتن شیوه خروج از آن ضروری است.

مسؤولیت، همیشه مناقشه برانگیز است و مسأله سازتر از آن، روش های جبران خسارات زیان دیدگان است. تضاد اولویت تحقیقات زیستی پزشکی، دسترسی به سایر علوم طبیعی برای نیل به پیشرفت‌های اقتصادی و اجتماعی، حمایت از تحقیقات وسیع دانشمندان در محیط زیست و تمایل به تغییر و تحول‌های علمی از یک طرف و تعیین مسؤولیت‌های دولت و مؤسسات وابسته یا عاملان ورود ضرر برای رعایت استانداردها، حفظ محیط زیست انسانی و جبران کاستی‌های ناشی از اقدامات تولیدی «سازواره‌های دست‌ورزی شده ژنتیکی»، صادرات و واردات آن و بالاخص جبران خسارات وارده به زیان دیدگان از طرف دیگر، باعث شده تا مسأله‌ی «مسؤولیت و جبران خسارت» در این خصوص، در سطح بین‌المللی لاینحل بماند. این مسأله، به علت تنوع زیستی و اقدامات متنوع زیان‌آور و در هم پیچیدگی مسؤولیت‌ها، به آسانی قابل حل نیست. در این نوشتار سعی شده تا با توجه به سایر مسؤولیت‌ها و شیوه‌های جبران خسارات در سطح بین‌المللی، به ناهماهنگی‌های فکری حقوقدانان داخلی سامان داده شود و راه تحقیقات در سطح بین‌المللی برای مسؤولیت و شیوه‌های جبران خسارات وارده هموارتر گردد.
کلیدواژه‌ها

مسؤولیت تنوع زیستی ایمنی زیستی پروتکل کارتاهینا خسارات مقابله با خسارات رابطه سببیت مهندسی ژنتیک
عنوان مقاله [English]

The States International Civil Liabilities under the Cartagena Protocol on Biosafety
نویسنده [English]

Mehrab Darabpour
چکیده [English]
In response to the requirement under article 27 of the Biosafety Protocol to the Convention on Biological Diversity, further work is needed in order to clarify a system of liability and redress. The Protocol charts out a new direction in the growth and development of modern biotechnology, some concerns raised about biotechnology, such as safe handling, use, and transfer of living Modified Organisms (LMOs). For LMOs intended for direct use as feed, food or processing, the developed countries are, at the beginning, obligated to put in place domestic regularity frameworks, while developing countries, including those with economies in transition, need only make decisions based or risk assessments. The question of legal system for liability and redress left upon to be decided in future.

The main objective of this review is to analyze the adequacy and relevance of such regimes to liability and redress for damage caused by transboundary movement of LMOs, in order to achieve this goal, several points including risk assessments, obligations of the states and operators, export and import of LMOs will also be addressed. Iranian National Biosafety law will also be considered. Then in the light of this study, we will consider different interpretation of article 27 of Cartagena protocol, and at the end it is concluded that it would be better if the liability is based on polluter pays principle. As for as the duties and obligations of the parties are concerned, it is important to consider not exempting the states from liabilities .This is because most entities engaged in biotechnology activities are national agricultural research centers. The states are liable both according to national tort law as well as the international public law, for their illegal acts and non-forbidden acts which cause damage to the others.

While we believe that it is possible and foreseeable to achieve a goal to adopt an international regime on liability and redress in the context of the Cartagena protocol, this research could pave the way for a legally binding instrument in international regime in the future.

کلیدواژه‌ها [English]

Convention on biological diversity Cartagena protocol Liability Compensation biotechnology